Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, CNBC ile gerçekleştirdiği röportajda dünya genelindeki enerji piyasalarının karşı karşıya olduğu ciddi sorunları gözler önüne serdi. Birol, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji akışını durma noktasına getirdiğine dikkat çekerek, mevcut durumun yalnızca bir arz sıkıntısı değil, aynı zamanda küresel bir enflasyon ve ekonomik büyüme krizi olarak değerlendirileceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün taşındığı stratejik bir bölge olarak biliniyor. Ancak, İran ve ABD’nin karşılıklı uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle boğazda bir “çifte abluka” durumu yaşanıyor. Birol, bu sebeple her gün 13 milyon varil petrolün piyasalara ulaşamadığını belirterek, enerji fiyatlarının neden bu kadar yükseldiğini ve enflasyonun niçin düşürülmediğini açıklığa kavuşturdu.
Krizin en fazla etkilediği alanlardan birinin “jet yakıtı” olduğunu vurgulayan Birol, Avrupa’nın bu konuda yüzde 75 oranında Orta Doğu’ya bağımlı olduğunu aktardı. Savaş nedeniyle bu sevkiyatların neredeyse tamamen durduğu bilgisini veren Birol, Avrupa’nın şu anda ABD ve Nijerya’dan alternatif yakıt arayışında olduğunu belirtti. Eğer yeterli yakıt tedariki sağlanamazsa, Avrupa’da hava trafiğinin zorunlu kısıtlamalara gitmesi ve uçuş iptallerinin yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Mevcut krizin, enerji sektöründe bir dönüşümü tetikleyebileceğini öngören Birol, ülkelerin petrol bağımlılığını azaltmak amacıyla nükleer, güneş ve rüzgâr enerjisine yönelimin hızlanacağını belirtti. Elektrikli araç kullanımının ulaşımda artarak bu yeni döneme güç katması beklenirken, bazı Asya bölgelerinde geçici çözüm olarak kömür kullanımının yeniden artabileceği konusunda da uyarıda bulundu.
Fatih Birol, Uluslararası Enerji Ajansı’nın 32 üyesinin mart ayında acil stoklardan 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararının alınmasının, kalıcı bir çözüm olmadığını dile getirdi. Birol, “Bu müdahale sadece geçici bir rahatlama sağlar; asıl çözüm Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticarete açılmasında yatıyor,” şeklinde konuştu.
